ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΜΕΤΑΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ

Μετά από ένα τριήμερο στην Πελοποννησο, δεκαμελής ερευνητική ομάδα του Γεωλογικού Τμήματος κατέγραψε και συνέλλεξε στοιχεία για την καταστροφή μετά τις πυρκαγιές. Η ανάλυση των στοιχείων και όλων των παραμέτρων έχει ξεκινήσει, αλλά το μέγεθος της καταστροφής και τα δεδομένα που παρατηρήθηκαν είναι τέτοια, που εκτιμήθηκε πως ήταν αναγκαία η αποστολή της ακόλουθης επιστολής, ώστε να γίνει μια συντονισμένη και επιστημονική προσπάθεια αποκατάστασης και ανασυγκρότησης της περιοχής με συνεργασία όλων των αρμόδιων και ειδικών φορέων.


ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

24/9/2007

ΠΡΟΣ ΤΟ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΟΥ κ. ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ


ΑΞΙΟΤΙΜΕ κ. ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΕ,
Όπως, είναι γνωστό μετά τις τελευταίες πυρκαγιές, που εκδηλώθηκαν στο Νομό Ηλείας και στην ευρύτερη περιοχή της Πελοποννήσου, υφίσταται άμεση ανάγκη παρέμβασης στον κοινωνικό και οικονομικό τομέα, καθώς επίσης και στον τομέα του περιβάλλοντος με στόχο αφενός μεν να γίνει ταχεία αποκατάσταση και επαναφορά της περιοχής, αφετέρου δε να διασφαλιστεί η αναπτυξιακή πορεία, η οποία θα πρέπει να είναι συμβατή με τις νέες πλέον συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί σε μικροκλίμακα και μακροκλίμακα.
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ιδιαίτερα το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος έχει πολυετή εμπειρία σε όλο το φάσμα της διαχείρισης καταστροφών που περιλαμβάνει την πρόληψη, επέμβαση και αντιμετώπιση – αποκατάσταση, όχι μόνο από τον Ελληνικό χώρο αλλά και από τον Διεθνή, με περισσότερες από 30 περιπτώσεις εμπλοκής (Σρι Λάνκα, Ταϊλάνδη, Ινδονησία, Πακιστάν, Ινδία, Τουρκία, Αίγυπτο, Ιράκ, Κόστα Ρίκα, Περού, κλπ).
Παράλληλα, στον Νομό Ηλείας και γενικότερα στην Πελοπόννησο έχουν ήδη εκπονηθεί πολλά Εφαρμοσμένα Ερευνητικά Προγράμματα, και έχουν δημοσιευθεί πολυάριθμες εργασίες σε Διεθνή Επιστημονικά Περιοδικά (www.elekkas.gr) με αποτέλεσμα να υπάρχει μια εκτενής και δυναμική βάση δεδομένων για τις υφιστάμενες ιδιόμορφες γεωπεριβαλλοντικές συνθήκες και να έχει αποκτηθεί τεράστια εμπειρία.
Στα πλαίσια αυτά θα θέλαμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:
α. Η έκταση της κατεστραμμένης περιοχής στην Πελοπόννησο όπως είναι γνωστό υπερβαίνει τα 2,5 εκατομμύρια στρέμματα και αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη από άποψη έκτασης φυσική καταστροφή στον Ελληνικό χώρο. Από την ανωτέρω έκταση τουλάχιστον το 30% θα πρέπει να θεωρείται οριστικά απολεσθείσα από περιβαλλοντική άποψη. Στο ανωτέρω τμήμα δεν είναι δυνατόν να υπάρξει κανενός είδους αποτελεσματική επέμβαση και θα δρομολογηθεί άμεσα η μετατροπή της σε ζώνη ερημοποίησης.
β. Το προηγούμενο στοιχείο υποδεικνύει, ότι οι όποιες επεμβάσεις θα πρέπει να περιοριστούν στο υπόλοιπο τμήμα της κατεστραμμένης ζώνης, με παράλληλη στοχοποίηση ενεργειών. Οι επεμβάσεις, οι οποίες πρέπει να πραγματοποιηθούν στο συγκεκριμένο τμήμα εκτιμάται ότι πρέπει να είναι ειδικού τύπου, δεδομένου ότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες είναι σύνθετες, αλληλοεξαρτώμενες και αλληλοεπηρεαζόμενες και τυχόν επέμβαση αποκατάστασης μιας περιβαλλοντικής παραμέτρου μπορεί να έχει μοιραίες συνέπειες για τις υπόλοιπες, και την αποσταθεροποίηση του συστήματος.
γ. Στην πληγείσα περιοχή αλλά και στο σύνολο της Πελοποννήσου έχει διαταραχθεί συνολικά το περιβάλλον, στον αέρα, στο έδαφος και στο υπέδαφος με αποτέλεσμα να αναμένονται βίαιες αντιδράσεις και φυσικά καταστροφικά φαινόμενα, τα οποία ιδιαίτερα αυτή τη στιγμή δεν μπορούν με την υφιστάμενη επιστημονική και τεχνική γνώση να προσδιοριστούν χωρικά και χρονικά. Τούτο απαιτεί εγρήγορση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και των υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο αλλά και κατάρτιση ειδικών σχεδίων αντιμετώπισης κρίσεων.
δ. Πολλές από τις παρεμβάσεις, οι οποίες επιχειρούνται για την αντιμετώπιση κάποιων, συμπαρομαρτούμενων της πυρκαγιάς, προβλημάτων (π.χ. κατολισθητικών φαινομένων και πλημμυρικών φαινομένων) ενδεχομένως να οδηγήσουν σε αντίθετα αποτελέσματα, σε περίπλοκα περιβαλλοντικά προβλήματα και γενικότερα σε γενική αστάθεια των στοιχείων που συνιστούν το περιβάλλον με μη προσδιορίσιμες συνέπειες.
ε. Πολλές από τις παρεμβάσεις οι οποίες πραγματοποιούνται σε ορισμένα τμήματα της περιοχής που επλήγη, αντί να συμβάλλουν στην αποκατάσταση, μπορεί να αποβούν εξαιρετικά δυσμενείς δεδομένου ότι καταστρέφονται οι μηχανισμοί φυσικής επαναφοράς των γεωπεριβαλλοντικών συνθηκών σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο διάστημα.
Συμπερασματικά θεωρούμε ότι θα πρέπει να υπάρξει άμεσα με βάση τα ανωτέρω μία ολοκληρωμένη προσέγγιση των γεωπεριβαλλοντικών επιπτώσεων – διαχείρισης μετακαταστροφικού σταδίου, της οποίας ο κύριος στόχος να είναι η ανάκαμψη και ο ασφαλέστερος σχεδιασμός της πληγείσας περιοχής προς αποφυγή δυσάρεστων γεγονότων.
Θα είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω πληροφορία και ενημέρωση.

Με ιδιαίτερη τιμή

Δρ. ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΕΚΚΑΣ
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ
ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ
ΕΘΝΙΚΟΥ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΟΙΝ.: • ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. κ. ΣΟΥΦΛΙΑ
• Γ.Γ. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
• Γ.Γ. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ